Uzman Klinik Psikolog Kevser Baysal • 15 Ağustos 2022 - 5 dk • 5 dakikada okunabilir

NARSİSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU

NARSİSİSTİK KİŞİLİK BOZUKLUĞU

Narsisizm ismini mitolojide nehirde kendi yansımasını izleyen Narkissos karakterinden alan, kişinin kendini beğenmesini, hayranlık duymasını tanımlayan bir kavramdır. Narsisizmin aşırı boyutlara ulaşması narsisistik kişilik bozukluğunun oluşumunu sağlar.

Bireyin kendini sevmesi, beğenmesi ya da kendine güvenmesi olumsuz olarak nitelendirecek şeyler değildir, bunlar her insanda biraz bulunması gereken özelliklerdir ancak bu durumun aşırı uçta olması problem yaratır. Narsisist kişilik bozukluğunda birey tüm yaşamına ben merkezli bir çerçeveden bakar. Öncelik her zaman kendisinindir, en akıllı, en mantıklı, en iyi düşünceler hep kendisindedir. Diğer insanlara karşı üsten bakma eğilimindedirler, eleştiriye karşı hassasiyetleri vardır. En ufak bir eleştiri öfkelenmeleri için yeterlidir ve eleştiri yapacak kişileri çevrelerinde bulundurmamaya özen gösterirler. Beğenilmek, ilgi görmek, dikkat çekmek için büyük çabalar sarf ederler. Çevrelerinde daima kendilerini yüceltecek, iltifatlara boğacak onay alabilecekleri hayran kitlesine ihtiyaçları vardır. Empati duyguları gelişmemiştir anlaşılan kişinin hep kendisi olmasını beklerler. Başarı takıntıları vardır, başarısızlık görünmezliği getirir çünkü. Herkesle bir rekabet içindedirler, kıskançlık duyguları yüksektir. Başkalarını kıskanırlar veya başkalarının hep kendisini kıskandığını düşünürler.

NARSISISTIK-KISILIK-BOZUKLUGU

Narsisist kişilik bozukluğunun neden kaynaklandığına yönelik farklı görüşler vardır. Kalıtımla aktarıldığını savunan görüşlerin yanında, aile, çevre tutumunun etkili olduğunu ileri sürenler de vardır. Çocukluk yıllarında narsisist aile ile büyüme ya da onlar tarafından görmezden gelinme, hor görülme, güven ve sevgi duygularının eksikliği, koşullu sevgi görme sonucu çocuk önemsenmeme duygusunu maskelemek için kendisinin özel biri olduğunu ispatlama ihtiyacı hisseder. Kendisine savunma mekanizması oluşturarak davranışlarını bu doğrultuda yönlendirmeye başlar. Narsisist kişilik bozukluğuna sahip kişilerin özlerinde aslında yetersiz oldukları duygusu vardır bu duyguyu bastırarak olmak istedikleri kişi olurlar. Özünde olduğunu düşündükleri kişiyi gizlemek için bir duvar örerler ve kendileri ile ilgili olumsuz düşüncelerini savuştururlar. Başkalarının da olumsuz yanlarını görmelerine tahammülleri olmaz.

Narsisistik kişilik bozukluğuna sahip kişilerin değişimi mümkündür ancak kabullenme olmadan değişim de olmaz. Bu kişilik bozukluğunun tanısı genelde kişinin başka problemler yoluyla psikoloğa gitmesi sonucu konulur. Kimse kendinde böyle bir durumun varlığını kabul etmez. Böyle bir tanı konulsa da kişi inkâr yoluna giderek ve problemlerini hep başkaları üzerine atarak, karşısındaki kişileri değersizleştirmeye çalışır bu yüzden ilerleme sağlanması güç hale gelir.


Not: Bu içerik yalnızca bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır ve terapi sürecinin yerini kesinlikle tutmaz. Psikolojik durumunuzu yönetme süreciniz yorucu ve zor geçiyor ise lütfen profesyonel yardım almayı hedefleyin.